Przy wspólnym czytaniu dziecko często wybiera jedną postać i wraca do niej w zabawie jeszcze długo po zamknięciu książki. Najczęściej są to bohaterowie baśni, opowiadań i animacji, choć rozpoznawalny kostium nie zawsze mówi, z jakiej wersji historii postać pochodzi.
Bohater bajki może stać się początkiem rozmowy i zabawy
- Baśnie: Czerwony Kapturek, Kopciuszek i Kot w butach dają dziecku wyraziste role oraz łatwe do zapamiętania rekwizyty.
- Polskie opowieści: Reksio i Bolek z Lolkiem dobrze nadają się do odgrywania codziennych sytuacji.
- Dobór postaci: kieruj się tym, co dziecko chce opowiadać lub odgrywać, a nie samą popularnością bohatera.
- Różne wersje: ta sama baśń może inaczej przedstawiać bohaterów i zakończenie.
Najbardziej rozpoznawalne postacie pochodzą z różnych światów
Przy jednym stole mogą spotkać się księżniczka z baśni, mówiący pies i miś ze współczesnej animacji. Taki zestaw dobrze pokazuje, że określenie postacie z bajek obejmuje bohaterów książek, tradycyjnych opowieści i filmów dla dzieci.
W baśniach łatwo rozpoznać Kopciuszka, Królewnę Śnieżkę, Jasia i Małgosię, Czerwonego Kapturka czy Kota w butach. Ich historie opierają się na wyrazistych zadaniach, przeszkodach i przedmiotach, które dziecko może narysować albo wykorzystać w teatrzyku.
Z opowiadań i animacji dzieci często kojarzą Reksia, Kubusia Puchatka, Myszkę Miki, Bolka i Lolka oraz bohaterów takich serii jak „Psi Patrol”. Reksio sprawdza się w rozmowie o pomocy i codziennych przygodach, a Bolek i Lolek zachęcają do wymyślania własnych wypraw.
Najlepszy wybór rzadko wynika z samej listy popularnych imion. Jeśli dziecko opowiada o tym, co postać zrobiła, to dobry punkt wyjścia do rozmowy; jeśli naśladuje jej gesty, można przejść do zabawy ruchowej.
Wersja baśni zmienia to, jak zapamiętujemy bohatera
Czerwony Kapturek z ilustracji może wyglądać znajomo, ale szczegóły opowieści zależą od jej wersji. Charles Perrault i bracia Grimm opracowali własne warianty tej historii, więc nie każda książka opowiada ją identycznie.
W tekście braci Grimm bohaterka spotyka w lesie wilka, a później pojawia się myśliwy, który ratuje ją i babcię. Z kolei publikacja „Czerwony Kapturek” dostępna w serwisie Wolne Lektury opisuje wcześniejsze, XVII-wieczne opracowanie Perraulta. To użyteczne rozróżnienie, gdy dziecko pyta, dlaczego w jednej książce zakończenie jest inne niż w drugiej.
Nie ma jednej wersji każdej znanej baśni. Przy wspólnym czytaniu można porównać, co robi bohater, kto mu pomaga i jak kończy się historia. Nie trzeba wskazywać „właściwej” wersji; wystarczy zauważyć, że opowieści z czasem były zapisywane i przerabiane.
Wybierz bohatera według zabawy, którą dziecko lubi
Jedna postać pasuje do przebieranki, inna do rozmowy o emocjach, a jeszcze inna do wymyślania przygód. Ja zaczęłabym od pytania, co dziecko chce zrobić z bohaterem, bo odpowiedź podpowiada, czy lepiej sięgnąć po książkę, kredki czy kilka prostych rekwizytów.
| Co dziecko robi lub mówi | Co może je w tym przyciągać | Jak podjąć temat |
|---|---|---|
| Wybiera koszyczek albo czerwony kaptur | Rozpoznawalny przedmiot i przygoda w lesie | Przeczytajcie „Czerwonego Kapturka” i ułóżcie własną drogę przez las. |
| Rysuje suknię lub pantofelek | Przemiana i bal w historii Kopciuszka | Zapytaj, co mogłoby się wydarzyć, gdyby Kopciuszek spotkał na balu nową postać. |
| Naśladuje psa, misia lub inne zwierzę | Ruch, głos i łatwe do odegrania sceny | Wybierzcie Reksia albo Kubusia Puchatka i odegrajcie krótką scenkę. |
| Wymyśla przeszkody i ratowanie innych | Przygoda zespołowa i podział ról | Ułóżcie własną misję z bohaterami „Psiego Patrolu”. |
Jeśli dziecko nie zna tytułu, ale pamięta kolor, zwierzę lub przedmiot, zacznij od tego szczegółu. Rozpoznawanie po atrybucie, czyli charakterystycznym przedmiocie, może pomóc wrócić do opowieści bez odpytywania z imion.
Jedna postać wystarczy, by stworzyć krótką zabawę
Nie potrzeba gotowego stroju ani długiego scenariusza. Weźmy Czerwonego Kapturka: dziecko wybiera bohaterkę, pluszak może zagrać babcię, a krzesło staje się domkiem w lesie. Potem można zamienić role i opowiedzieć spotkanie od nowa.
W takiej zabawie dziecko ćwiczy układanie zdarzeń w kolejności: kto wyruszył, kogo spotkał i co wydarzyło się później. Gdy opowieść utknie, dorosły może podsunąć jedno pytanie, na przykład: „Co Kapturek zauważył po drodze?”, zamiast dopowiadać całą scenę.
Podobnie działa „Jaś i Małgosia”, ale tu można zapytać, jak bohaterowie mogliby poprosić o pomoc albo znaleźć drogę powrotną. Wybieram takie odwrócenie perspektywy zamiast samego odtwarzania fabuły, bo dziecko dostaje przestrzeń na własny pomysł.
Od ulubionego bohatera łatwo wrócić do książki
Gdy dziecko przywiąże się do postaci z filmu, można poszukać jej książkowej wersji albo opowieści o podobnym motywie. A kiedy ulubieńcem zostaje bohater klasycznej baśni, zabawa w role często prowadzi z powrotem do czytania.
Nie trzeba ograniczać się do jednej bajki ani jednej wersji. Wystarczy postać, która budzi ciekawość, i chwila na wspólne opowiadanie. Czasem od czerwonego kapturka, pluszowego wilka i krzesła zaczyna się cała rodzinna historia.
